Schattigheid en parques nacionales

Na vele reizen naar Costa Rica en het getuige zijn van mishandeling van dieren in dit land, besloten Encar en Sandro in 2004 om Europa te verlaten en te verhuizen naar Playa Chiquita. Bij de lokale bevolking was het bekend dat er twee biologen in het gebied waren komen wonen en gewonde dieren werden naar hen toe gebracht. In 2007 ontvingen Encar en Sandro een baby jaguar. Haar moeder was vermoord, omdat lokale boeren vermoedden dat ze twee geiten had gedood. De baby jaguar was uitgedroogd en erg ziek. Encar en Sandro deden alles wat ze konden om het te redden, maar de bedreigde jaguar is toch overleden. In 2008 werd hun dierenopvangcentrum ter ere van haar 'Jaguar Rescue Center' genoemd.

Vorige week maandag ben ik als vrijwilliger begonnen met werken bij het JRC. Samen met Ruben ben ik er in ongeveer 20 minuten heen gefietst. Er werd naar mij gefloten en ik werd enthousiast begroet door de papegaai: ¡Hola guapa! Ik werd geïntroduceerd en daarna zou ik een rondleiding voor toeristen bijwonen, om wat meer te weten te komen over alle dieren. Het centrum vangt allerlei soorten dieren op en het gaat voornamelijk om gewonde, mishandelde en gevangengenomen dieren. Het doel is uiteindelijk om de dieren terug te kunnen plaatsen in de natuur. Voordat de rondleiding begon, had ik tijd om even de stoep aan te vegen en nu werd ik niet enthousiast begroet, maar uitgelachen door de papegaai.

Er werken heel veel vrijwilligers in het JRC en dat komt goed uit, want er is ook heel veel werk te doen. Dagelijks om half acht 's ochtends wordt erbesproken wie welke taken uitvoert. We beginnen elke dag met het helpen van de tuinman en het schoonmaken van alle onderkomens. Alle poep en etensresten moeten worden opgeruimd, de vloer moet perfect worden aangeharkt en alles moet worden gedesinfecteerd. Dat moet allemaal gebeuren voor half tien, want dan beginnen de eerste rondleidingen voor toeristen. Gelukkig zijn de klusjes tijdens de rondleidingen iets relaxter. Eén van deze klusjes is bijvoorbeeld slothsitten. Met één of meerdere sloths, wat dekentjes en bladeren wordt je in de tuin gezet en moet je op de sloths passen. Bladeren zijn de belangrijkste voedselbron voor sloths en omdat bladeren niet zoveel energie leveren, bewegen zij heel traag. Eens in de zoveel tijd moet je de sloth uit de bosjes halen en hem ergens anders plaatsen, zodat hij niet te ver afdwaalt. Het klusje wordt iets vervelender als de sloths niet weten of ze liever op je schoot willen liggen en je shirtje naar beneden willen trekken of in de bosjes willen klimmen. Het klusje wordt nog vervelender als de hertjes de bladeren van de sloths proberen te stelen en de toekans de sloths proberen te irriteren. Gelukkig komen er veel gezellige en geïnteresseerde toeristen langs en zijn de sloths super schattig. Als de rondleidingen af zijn gelopen worden alle aapjes naar het bos gebracht voor de dagelijkse monkey picknick. Met drie of vier aapjes zittend op onze schouders of hangend aan onze benen lopen we naar het bos en één van ons blijft de rest van de dag daar om op de aapjes te passen. De kooi moet vervolgens weer schoongemaakt worden en rond een uurtje of twee is het tijd om te lunchen. Na de lunch doen we nog wat kleine klusjes en brengen we alle beestjes terug naar hun verblijf. Chasing birds is daar ook een onderdeel van. Vorige week heb ik ongeveer een half uur achter één van de toekans aangerend, wat voelde ik me toen stom zeg! Ook de aapjes worden weer opgehaald uit het bos. Vrijdag ben ik met vier aapjes, inclusief de troublemaker, op mijn schouders teruggelopen naar het JRC. Natuurlijk begon de troublemaker onderweg te vechten met de andere drie aapjes. Om ervoor te zorgen dat ze niet ontsnappen houden we de staarten vast en daardoor zat ik helemaal onder de schrammen en apenpoep en heb ik nu kale plekken op mijn hoofd. Gelukkig mocht ik daarna de baby brulaapjes flesjes warme melk geven. Ik zal binnenkort wat foto's maken, zodat jullie mee kunnen genieten van deze overdosis aan schattigheid!

Vorige week donderdagmiddag toen ik terugkwam op de schoolresidentie kon ik gezellig bijkletsen met Ilja, het meisje wat ik een paar weken geleden in Turrialba heb ontmoet. Het is heel gezellig om mensen die ik eerder tijdens mijn reis heb ontmoet weer op andere plekken tegen te komen. Dat zal zeker nog vaker gebeuren, gepland of ongepland! We besloten deze avond met alle studenten uit eten te gaan. Met zijn dertienen hebben we een hele gezellige avond gehad bij restaurant Flip Flop en the Lazy Mon Bar. Vrijdagavond na de wekelijkse barbecue ben ik lekker vroeg naar bed gegaan, want we hadden een druk weekendje voor de boeg. Samen met Willi, Babs, Keshia, Romy en Hannah ben ik namelijk naar Tortuguero gegaan. Tortuguero ligt in het noordoosten van Costa Rica en je kunt er alleen komen met een boot of vliegtuig. Het is het broedgebied van vele schildpadden en de naam van het nationale park betekent dan ook schildpaddorp. Het zeeschildpaddenseizoen is tussen juli en december, maar zelfs in maart is Tortuguero een bezoekje waard! Het is namelijk een van de beste plekken van Costa Rica om wildlife te spotten.

Om het nationale park te bereiken hebben we een vier uur durende boottocht gemaakt over kronkelende rivieren dwars door ongerept regenwoud en dat was al een ttractie op zich. Het 'oeh-en-ah-gehalte' was erg hoog, we zagen aapjes, krokodillen en rivierschildpadden die aan het spelen waren met prachtige vlindertjes. Toen we uit de boot stapten werden we naar ons leuke hostel gebracht door een tourguide, met wie we daarna hebben besproken welke tours we wilden gaan maken. We besloten zaterdagavond een wandeltour te doen en zondagochtend een kanotour. De turtletour leek ons geen goed idee, want we hadden 80% kans om de zeeschildpadden niet te zien en 20% kans om ze wel te zien. 's Middags hebben we met zijn zessen door Tortuguero village gelopen. Het dorpje stelt niet zoveel voor. Het heeft ongeveer 500 inwoners, de hoofdstraat is een paadje van anderhalve meter breed en er rijden dus ook helemaal geen auto's. Tijdens het wandelen zijn Babs en ik een super mooi Budda restaurantje tegengekomen, waar we later met zijn tweeën romantisch hebben gedineerd. Op een mooi, witgeverfd terras hangend over het water hebben we lekker gegeten bij zonsondergang. We hadden echt een vakantiegevoel!

Na het eten ontmoetten we de rest weer om ons klaar te maken voor de privé wandeltour. De gids legde met behulp van zijn dieren catalogus uit waar we met onze zaklampen naar opzoek zouden gaan en daarna kon de tour beginnen. In het pikdonkere nationale park zagen we al snel de red-eyed tree frog, één van de meest iconische amfibieën van Costa Rica. Dat werd eens tijd, want ik verblijf inmiddels al twee maanden in dit land. De rubberlaarzen die we droegen bleken niet overbodig. Het leek Babs een goed idee om het bij de modderige paden in het park gewoon op een sprintje te zetten, zodat ze niet weg zou zakken in de blubber. Dat bleek echter niet zo een goed idee. Even later stond ze namelijk met haar niet meer witte sokken in de blubber, terwijl ik haar rubberlaars eruit probeerde te vissen. We hebben nog meer kikkers gezien, een giftig slangetje en andere reptielen. Geen vieze, harige tarantula's, maar misschien vond ik dat ook niet zo heel erg! Eenmaal terug in ons hostel heb ik na zes weken eindelijk weer lekker warm kunnen douchen en na een kort nachtje zijn we zondagochtend om vijf uur opgestaan. We hebben een kaneelbroodje ontbeten in het zonnetje en om zes uur begon onze privé kanotour, het hoogtepunt van het weekend. In de ochtendschemering peddelde we de riviertjes over. We hadden een paar uurtjes om te genieten van de schitterende natuur. Met dank aan onze goede gids hebben we onwijs veel dieren gezien, zoals dolfijnen en prachtige vogels!

Begin deze week kwam Puck mij gezellig opzoeken in Puerto Viejo! Daarom heb ik deze week dinsdag en zaterdag vrij genomen in plaats van zaterdag en zondag. Toen ik maandagmiddag terug kwam van het JRC had Puck het zichzelf alvast comfortabel gemaakt op de schoolresidentie. We hebben nog even op het strand gelegen en zijn daarna uit eten geweest met Babs. Dinsdag zijn we met zijn drieën naar Cahuita gegaan. Wederom een nationaal park aan het water, maar om dit nationale park te bereiken hoefden we maar een half uurtje met de bus. We gaven een donatie en begonnen op eigen houtje door het park te wandelen. We zagen een knalgele eyelash viper en na een uurtje wandelen besloten we te picknicken op het strand. Voordat we het wisten zaten de racoons ongegeneerd in onze tassen te snuffelen.

Het wandelen na de picknick ging al snel over in klauteren, langs boomwortels en over rotsen. Onderweg zagen we meer dan genoeg insecten. We waren bezweet en werden lekgeprikt door de muggen. Twee uur later kwamen we aan op Punta Cahuita en een koekje werd ons niet gegund. Babs maakte haar pak koekjes open en uit alle bomen zagen we white-faced capuchin aapjes springen.. De bijdehandste van het stel greep Puck in haar haren en daarna zijn we maar snel teruggegaan naar Puerto Viejo om aan het strand een cocktailtje te drinken. Deze keer hoefden we gelukkig niet te delen met een brutale aap!

Cocktailtjes en la influencia Jamaiquino

Vanaf het einde van de negentiende eeuw begon de migratie van Jamaicanen naar het buitenland. De eerste groepen gingen naar Panama om te helpen bij het bouwen van het Panamakanaal. Daarna kwamen zij ook naar Costa Rica om te werken aan de aanleg van de spoorlijn tussen San José en de havenstad Puerto Limón. De Costaricanen waren wel bereid om in de hooglanden, in het binnenland van Costa Rica aan de spoorlijn te werken, maar niet in het oosten van het land, waar malaria, gele koorts en andere tropische ziekten voorkwamen. Vandaar dat Jamaicaanse arbeiders in het gebied werden ingezet. Na de afronding van de spoorlijn gingen de Jamaicanen aan het werk op bananenplantages aan de Caribische kust. Puerto Viejo wordt door de lokale bevolking, toeristen en reisgidsen vaak ‘het Jamaica van Costa Rica' genoemd. La influencia Jamaiquino is hier namelijk nog steeds te zien.

De Spaanse lessen van vorige week, zou ik niet echt Spaanse lessen noemen. We hebben geen schoolbord meer gebruikt en geen grammatica meer geleerd. Wat we wel hebben geleerd? Ontzettend veel over Latijns-Amerika. We hebben samen met onze docente Lara cocktailtjes gedronken en gewandeld, terwijl we discussieerden over vanalles en nog wat. Zo hebben we het bijvoorbeeld gehad over de geschiedenis van 'het Jamaica van Costa Rica', maar ook Chavez was een hot topic. Van Chavez in Venezuela naar het accent in Argentinië, waar Lara vandaan komt. Van de grens tussen Panama en Colombia naar de muziek in Cuba. Super interessant, ik zou bijna Latijns Amerika Studies gaan studeren in plaats van International Business Administration!

Om de dag had ik 's ochtends Spaanse les, dinsdag en donderdag dus 's middags. Woensdag had ik weer surfles, maar deze keer van een vriend van Kemba. Eigenlijk zouden we naar Playa Cocles gaan, omdat de golven op Playa Negra niet groot genoeg waren, maar volgens deze vriend viel datwel mee. Ik denk dat hij gewoon niet zo een zin had om helemaal naar Playa Cocles te gaan, want het viel niet mee. Er was geen golfje te bekennen en na een halfuurtje heb ik de surfles dus maar afgekapt. Ik ga hem natuurlijk niet betalen om te kijken naar hoe ik anderhalf uur op een surfboard lig te wachten op een landinwaartse uitstulping van de zee. Ik heb nog even rondgewandeld met Stefanie en Babs, voordat ik langsging bij Kemba om een nieuwe afspraak te maken.

Donderdagochtend om 9 uur stond ik weer voor zijn deur. Redelijk vroeg en het regende super hard, wat ben ik toch een fanatiekeling! De beachcruisers stonden al klaar,op naar Playa Cocles! Het surfboard moest ook mee op de fiets en dat heb ik aan Kemba overgelaten. Ik kan amper lopen met een surfboard onder mijn korte armpjes, laat staan fietsen. Eenmaal aangekomen op Playa Cocles trok het helemaal open én de golven waren perfect. In anderhalf uur heb ik heel watgolven kunnen pakken en het is me zelfs gelukt om bochtjes te maken! Het terugpeddelen hoort er ook bij, dus het was een goede work-out.Willi en Ruben hadden een surfboard gehuurd en kwamen ook naar het strand. Ik vroeg Kemba of ik de roze beachcruiser later terug naar zijn huis mocht brengen, zodat ik nog even met de jongens op het strand kon blijven. Dat was natuurlijk geen probleem, ik weet namelijk waar hij woont. Ongeveer een half uurtje later werd het tijd om terug te gaan, want om 12 uur begon de Spaanse 'les'. Het was zo lekker om terug te fietsen in mijn bikini en andere surfers richting Playa Cocles te zien gaan. Ze nemen hun surfboards mee op de fiets, scooter, quad of Jeep, het kan allemaal.

Vrijdagmiddag na de les was het bewolkt, maar het regende niet. Prima weer dus om op het strand een boekje te lezen. Ik heb hier een boek gevonden met de titel 'Waar ben ik nu gestrand?'. Het is een bundel van de meest bizarre reisverhalen van WaarBenJij.Nu en alhoewel ik normaalgesproken niet zoveel lees, vind ik het wel heelleuk om de reisverhalen van andere reizigers te lezen.
Elke avond koken we hier op de schoolresidentie met een groep, soms eten we met zijn vijven en soms met zijn twaalven. Wie weet kom ik straks terug als een echte keukenprinses! Vrijdagavond hebben we met zijn allen gebarbecued en daarna zijn we uitgegaan. Uitgegaan op reggaemuziek, apart, maar ook leuk!

Zaterdag werden we eindelijk wakker met zonnestraaltjes door het raam! Een mooie dag om naar Manzanillo te gaan. Manzanillo is een nationaal park twaalf kilometer van Puerto
Viejo vandaan. De andere studenten hadden geen zin om twaalf kilometer te fietsen, maar ik kon dit uitstapje op deze mooie dag niet laten schieten. Gelukkig wilde Willi mee, dus met zijn tweeën zijn we op de fiets gestapt. Ongeveer halverwege besloten we een willekeurig zandpaadje op te fietsen om het achterliggende strandje te bekijken. We kwamen uit in het prachtige Punta Uva. Ik kreeg meteen een San Blas flashback: 'The stuff dreams are made of! Parelwitte zandstranden, palmbomen...' We hebben ons fietsjes geparkeerd, wat gewandeld en gesocialized met gezellige mensen. Voordat we een paar uur later besloten om weer verder te fietsen richting Manzanillo, hebben we nog even een banaantje gegeten en een duikje genomen!

Zittend op de rotsen en met de wild ruisende zee op de achtergrond, genieten we even later van een lekkere pipa met een rietje in Manzanillo. We hebben op het strand gelegen, gekletst en een muziekje geluisterd en voordat we het wisten was de dag alweer voorbij. In het donker kwamen we terug op de schoolresidentie. Nou moet ik er misschien wel bij vertellen dat het hier al om zes uur donker wordt. We sluiten de dag af samen met de andere studenten en met een lekkere pastasalade. Tevreden gaan we die avond naar bed. Koude douches, jeukende muggenbulten en de oneindige strijd tegen mieren in je bed: het maakt allemaal niet meer uit. Verblijven in Puerto Viejo is zó de moeite waard!

Inmiddels sta ik dagelijks om kwart voor zes op, om hard te lopen over het strand en daarna als vrijwilliger te werken in het Jaguar Rescue Center. Daarover zal ik in mijn volgendereisverslag uitweiden!

Surfen en la despedida

Vorige week was alweer mijn laatste weekje in Turrialba, donderdag was mijn laatste werkdag op basisschool San Rafael en zaterdag mijn laatste ochtend bij mijn gastgezin. De tijd is voorbij gevlogen! Onder het kopje 'Profiel' kunnen we zien over hoeveel dagen ik terug in Nederland ben en op hoeveel procent van mijn reis ik al zit. Angstaanjagend die 44% procent! Heel leuk dat jullie mij allemaal nog volgen en ik vind het super om alle reacties te lezen!

Met een backpack vol schone kleren en een dubbel gevoel ben ik zaterdag de bus ingestapt. Ik had heel veel zin om naar de volgende bestemming te gaan, maar ik ga Turrialba ook missen. Het vrijwilligerswerk op San Rafael was een mooie ervaring. In een periode van een paar weken kun je helaas geen grote veranderingen teweeg brengen en dat blijft lastig om te accepteren. Het gebrek aan een goede Engelse docent en aan schoolboeken voor alle leerlingen zal blijven. En dan te bedenken dat wij in Nederland onze schoolboeken het liefst verbranden aan het einde van het schooljaar.. gelukkig heeft Enrique wel wat ideeën overgenomen én heb ik mezelf uitgedaagd. Ik heb mezelf aan moeten passen aan de lokale omstandigheden en moeten communiceren in een andere taal, maar ik heb er ook veel voor teruggekregen! Waardering van de lokale bevolking, veel liefde van de kindjes en leuke herinneringen! Het was dan ook heel vreemd om donderdag gedag te moeten zeggen. Het was een leuke laatste dag en in de namiddag heb ik samen met de andere docenten de poort gesloten. Ik ben naar huis gelopen met Olman, de portier van de school. Elke ochtend als ik aankwam op de school vroeg hij me ¿Cómo amaneció? en hij leerde me dat ik, als iemand mij deze vraag stelt, gewoon moet antwoorden met ¡Pura Vida!

Ondertussen was mijn pakketje uit Nederland aangekomen bij mijn gastgezin, op de valreep! In de namiddag heb ik gezellig gekletst met Isabel, terwijl we een broodje hagelslag aten! Ook heb ik nog wat cadeautjes kunnen geven en een mooie kaart kunnen schrijven.

Hace aproximadamente un año tomé la decisión de ir a Costa Rica. La idea era trabajar en Holanda por unos meses para ganar dinero y después viajar por America Central para mejorar mi Español. Me parecía bien quedarme con una familia durante el trabajo como voluntaria en la escuela de San Rafael. No sabía que era lo que me esperaba, pero la verdad es que la pasé muy bien con ustedes. Espero que a ustedes les hayan gustado las ultimas cuatro semanas conmigo también. Elegí quedarme con una familia, porque creía que sería bueno para mi español y porque quería aprender algo sobre la cultura del país. iYo tenía razon! Fue muy agradable charlar con ustedes y así poder practicar su idioma. Además aprendí algo sobre la cultura de Costa Rica, por ejemplo que la población es muy relajada. Tengo que acostumbrarme a eso, porque en Holanda todas las personas están muy estresadas. Voy a introducir el lema '¡Pura Vida!' en Holanda gracias a ustedes. Estoy muy contenta con esta experiencia. Les agradezco mucho la atencion que me brindaron, fue muy valiosa para mi. Me llevo un gran recuerdo de ustedes. ¡Gracias por todo y hasta luego! Les deseo lo mejor.

Vrijdag was er geen les op San Rafael, vandaar dat donderdag al mijn laatste dagje was. 's Ochtends heb ik lekker in het zonnetje gelegen en daarna heb ik geluncht met Puck, Wendy en Lieke. Daarna werd het toch echt tijd om mijn backpack weer in te pakken. Ik word er steeds beter in, maar het blijft een hele klus. Het afscheid, la despedida, was best lastig en ik moet toegeven dat ik een brok in mijn keel had toen ik Isabel zaterdagochtend gedag moest zeggen. Samen met Lieke ben ik de bus ingestapt richting de Caribische kust! In Puerto Viejo verblijf ik vijf weken in een schoolresidentie. Ik ga nog één weekje Spaanse les volgen en daarna vier weken werken in een dierenopvangcentrum.

We moesten twee keer overstappen en hadden beide keren maar tien minuutjes om over te stappen. De tweede overstap verliep iets minder soepel dan de eerste. We hadden namelijk geen idee waar het andere busstation was. We hebben wat rond gevraagd en zijn daarna maar gaan rennen, ik met m'n backpack op mijn rug en m'n dagrugzakje op mijn buik. Wat zal dat er stom uit hebben gezien, maar we hadden wel op het nippertje de bus gehaald! De buschauffeur vond het niet nodig om het bagageruim open te maken voor mijn backpack, dus die moest gewoon mee het gangpad in. Super onhandig, want de bus was propvol en het was ook nog eens vies, benauwd weer. Eenmaal aangekomen op de schoolresidentie in Puerto Viejo werden we enthousiast ontvangen. Omdat het heel hard regende, zat iedereen namelijk binnen te chillen en Ruben, Stefanie en Malene waren er ook! Toen het weer iets beter werd zijn we naar Playa Cocles gelopen, waar we een tijdje hebben gekletst en surfers hebben bekeken. Zo gaaf om te zien hoe makkelijk sommigen over de golven glijden en trucjes doen. Kon ik dat maar! Op de terugweg zijn we via de hoofdstraat van Puerto Viejo gelopen, wat een sfeertje! Puerto Viejo is volgens mijn Lonely Planet zonder twijfel het culturele hart van de Caribische kust en ik snap wel hoe de schrijvers tot deze conclusie zijn gekomen. Overal zijn gezellige restaurantjes en barretjes met mozaïek, gekleurde lampionnetjes, reggaemuziek en rasta's!

's Avonds hebben we met zijn allen lasagne gegeten, weer eens iets anders dan rijst en bonen, en een slechte film gekeken. Het kwam namelijk met bakken uit de hemel. De andere studenten zijn ook heel gezellig. Ik heb onder andere Babs ontmoet, een meisje uit Limburg. Toen ze vertelde over hoe zij op het idee is gekomen om hierheen te gaan, ontdekten we iets heel grappigs. Een goede vriendin van haar, Juul, zit nu samen in een schoolresidentie in Buenos Aires met een goede vriendin van mij, Renée. Wat is de wereld toch klein.

Puerto Viejo is één van de surfhotspots van de wereld, dus zondagochtend besloten Babs en ik om een surflesje te nemen. Om elf uur stond onze surfleraar Kemba voor de de poort met twee surfboards. Toen we op het strand kwamen beseften we dat het misschien niet het beste idee was om met deze weersomstandigheden te gaan surfen. De zee was super wild en Kemba had de golven dit jaar nog niet zo hoog gezien, maar we hebben het gewoon gedaan! Ik heb het weekje snowboarden dit jaar moeten missen, maar ik heb in ieder geval wel weer op een board gestaan en ervan genoten!

P.S. onder het kopje 'Links' in de rechterkolom staat een filmpje van Kemba. Dan hebben jullie een beetje een idee van dit paradijs voor goede surfers!

Crêpepapier en San Valentín

Terug naar 14 februari, ook hier wordt 'El Día de San Valentín', oftewel Valentijnsdag, gevierd. Alle openbare bankjes in het park waren bezet door tortelduifjes en overal op straat liepen mannen en jongens met rozen, knuffelberen en ballonnen. Voor mij geen rozen, knuffelberen en ballonnen deze dag, maar heb vooral geen medelijden met mij! Wouter houdt namelijk 365 dagen per jaar van me én ik heb een hele gezellige dag gehad! 's Avonds ben ik met de studenten uit eten geweest en daarna besloten we om naar een karaokebar te gaan. Ik wilde liever naar de cocktailbar, maar ik heb mezelf aangepast. In de karaokebar waren gelukkig wat locals die heel goed konden zingen en ook was het super om dezelfde locals salsa te zien dansen! Na één drankje in de karaokebar heb ik toch mijn zin gekregen en zijn we naar de sfeervolle cocktailbar gegaan, waar heel romantische live muziek werd gespeeld en waar we ontzettend met elkaar hebben gelachen. Daarnaast heb ik overdag kusjes op mijn wang en knuffels gekregen van de kindjes op basisschool San Rafael, waar ik doordeweeks elke dag werk van tien tot drie. Kusjes en knuffels ontvangen is inmiddels een standaard onderdeel van mijn werkdag. Zo schattig!

De Engelse docent Enrique is een aardige man, maar ik vind hem geen goede docent. Zijn uitspraak is heel erg slecht en tijdens de les spreekt hij alleen maar Engels. Natuurlijk is het belangrijk dat de leerlingen veel Engels horen, maar we schieten er niks mee op als ze de uitleg bij een opdracht niet snappen. Daarnaast is hij ook erg chaotisch, zowel in als buiten de les. Maandag begonnen de lessen bijvoorbeeld pas om twaalf uur in plaats van tien uur, maar dat was hij vergeten aan mij door te geven. Geen drama, wel vervelend. Ook al kan ik niet zo goed opschieten met de Engelse docent, wordt het vrijwilligerswerk steeds leuker. Ik heb de vrijheid om initiatief te nemen en daar maak ik zeker gebruik van. Er zijn twee hele kleine klassen, één klas met maar drie leerlingen en één klas met maar vier leerlingen. De eerste paar dagen heb ik mij daardoor op bepaalde momenten een beetje nutteloos gevoeld. Naar mijn idee is het namelijk niet zinvol om met twee docenten les te geven aan drie of vier leerlingen. Ik heb daarom besloten om tijdens deze lessen Alba te helpen. Alba is de lerares van de Kinder, in Nederland zouden we dat de kleuters noemen. De Kinder bestaat uit 17 kleuters, die mij overal mee naartoe slepen. Eventjes spelen we met een dobbelsteen, eventjes spelen we in de poppenhoek en eventjes lezen we elkaar voor. Het is heel leuk om te zien hoe enthousiast deze kinderen zijn als aan ze wordt verteld dat ik de profesora de Inglés ben. Blijkbaar klinkt dat erg interessant, ik word helemaal uitgehoord!

Vorige week vrijdag heb ik de kleuters geholpen met propjes maken van gekleurd crêpepapier, om deze vervolgens in de vorm van een appel op een A4 te plakken. De creatieveling in mij komt weer naar boven! Ook voor de Engelse lessen ben ik creatief bezig geweest, ik heb spelletjes en opdrachten bedacht om de lessen wat levendiger en gestructureerder te maken. Na sommige spelletjes roepen de leerlingen 'otra vez!', nog een keertje! We zien vooruitgang, maar het gaat wel super tranquilo. Zoals alles in dit land eigenlijk!

Ik ben heel blij dat ik, voordat ik begon met dit vrijwilligersproject en voordat ik naar mijn gastgezin ging, een weekje Spaanse les heb gevolgd op de talenschool en andere studenten heb leren kennen. Bijna elke dag na mijn vrijwilligerswerk, spreek ik met hen af. We zonnen bijvoorbeeld op het terras bij de talenschool, onder het genot van zelfgemaakte guacamole met tortillachips en een flesje Corona. We kijken filmpjes, spreken af in het centrum om boodschappen te doen, wat te drinken of te winkelen en volgen yogalessen. Dinsdagmiddag heb ik met Puck, Malene, Stefanie en Claudia een interessante chocoladeworkshop gedaan. Enthousiast vertelde Allan over het ontstaan van zijn Ola Chocolates bedrijf. In 2005 besloot hij samen met zijn vriendin dat zij inheemse, tropische bomen wilden planten. Om wat geld te kunnen verdienen, besloten zij cacaobomen te planten. Hun boerderij heeft door de jaren heen heel wat fases meegemaakt. Eerst werden er herbiciden, chemische bestrijdingsmiddelen, gebruikt om onkruid te bestrijden. Wat bleek was dat de chemische stoffen weinig tot niets deden om de groei van het onkruid te stoppen. Schaduw zou de enige effectieve manier zijn. Op dit punt werd de beslissing genomen de plantage te bedekken met zoveel mogelijk stikstoffixerende planten. Zo is de plantage uitgegroeid tot een mini jungle. Toen de cacaobomen vruchten begonnen te produceren, begon de interesse om kwalitatief goede chocolade te gebruiken in recepten voor bijvoorbeeld brownies, te groeien. We hebben een cacaovrucht ontleed, cacaobonen geproefd en de al gedroogde en geroosterde cacaobonen in een maalmachine gestopt. Er ontstond een vloeibare donkerbruine cacaomassa. We hebben wat leche condensada, gecondenseerde melk, aan de massa toegevoegd en het daarna geproefd in combinatie met banaan! Kwalitatief goede, Costaricaanse chocolade is helaas niet te koop in Nederland.

Ook met mijn gastgezin onderneem ik het één en ander. Vorig weekend was Raquel weer bij ons en zaterdag ben ik met haar en mijn gastmoeder Isabel naar de groente- en fruitmarkt gegaan om voor de hele week vitamientjes in te slaan. De tassen waren niet te tillen, maar gelukkig mochten we deze ergens achterlaten tijdens het doen van de andere boodschappen. Uiteindelijk zijn we vol bepakt naar het huis van de zus van Isabel gelopen. De zus van Isabel heet Maria en is heel toevallig ook kapster. Isabel heeft haar haar laten doen en heeft daarna een taxi naar huis gepakt om alle boodschappen te droppen. Raquel en ik zijn op bezoek gegaan bij oma, de moeder van Fernando senior. Er was nog een andere vrouw en samen hebben we foto's gekeken van de bruiloft van Carol, mijn andere gastzus. Het meisje dat voor mij in dit gastgezin verbleef was ook aanwezig op de bruiloft! Jammer dat ik dat niet mee heb kunnen maken, maar zaterdag was wel een onverwacht, gezellig familiedagje. Later kwamen Isabel, Fernando senior en Fernando junior namelijk ook nog langs en hebben we met zijn allen een soort 'high tea' gedaan. Dat is een gewoonte in Costa Rica, rond een uurtje of vier wordt er koffie of thee gedronken, het liefst met een stukje brood en wat koekjes erbij.

Nu is het tijd om richting San Rafael te lopen. Lesgeven tot drie uur en daarna boodschapjes doen met de studenten. Vanavond gaan we namelijk barbecueën op de talenschool!

Lesgeven en el Rezo

Sinds vorige week maandag verblijf ik in een gastgezin. Een gastgezin bestaande uit gastouders Fernando senior en Isabel, gastbroer Fernando junior, Emanuel en blonde labrador Prince. Fernando senior en Isabel hebben drie kinderen, Fernando junior, Carol en Raquel. Carol is Engelse docente en woont in San José. Raquel is de moeder van Emanuel, maar werkt en woont ook in San José. Twee weken geleden heb ik al kennis gemaakt met Isabel, toen Ligia en ik even langs gingen om een kopje thee te drinken. Het was heel fijn om al een keertje bij mijn gastgezin langs te zijn geweest, voordat ik er met mijn backpack werd afgezet.

Eigenlijk zou ik vorige week maandag al beginnen met mijn vrijwilligerswerk, Engelse les geven op openbare basisschool San Rafael. De Costaricaanse overheid wil veel kleine scholen sluiten om zo grotere scholen te creëren. De lokale bevolking wil dat niet, omdat de reistijd van en naar school dan te groot zou worden en omdat de persoonlijke aandacht dan grotendeels zou verdwijnen. De scholen ontvangen niet veel geld van de overheid en zijn daarom blij met vrijwilligers! De leerlingen hadden alleen nog vakantie tot woensdag. Maandagmiddag werd ik weer met open armen ontvangen door Isabel, een schat van een vrouw. Heel lief en zorgzaam. Ze vindt dat ik goed Spaans spreek en vindt het leuk om met mij te kletsen. Dat komt goed uit, want ik ben nog steeds druk bezig met het verbeteren van mijn Spaans. Ik heb het weer getroffen! Maandagavond werd ik door mijn gastmoeder meegenomen naar haar zus. Bij haar zus thuis was namelijk een grote bijeenkomst, een bijeenkomst gewijd aan het geloof. Rezo del Niño, ongeveer twee uur lang werden gebeden en liedjes herhaald. Interessant en leuk om een keer mee te maken, maar het was wel een beetje ongemakkelijk om van de ongeveer 25 aanwezigen de enige te zijn die niet meedeed. Na afloop hebben we met zijn allen gegeten.

Ik heb hier een heerlijk tweepersoonsbed en omdat het zo comfortabel ligt, is het 's ochtends moeilijk om mijn bed uit te komen. Het vooruitzicht op een koude douche, of eigenlijk ijskoude douche, werkt ook niet echt mee. Uiteindelijk zat ik dinsdagochtend dan toch aan mijn ontbijtje, terwijl ik de lokale krant probeerde te lezen. Ik eet hier trouwens veel rijst en bonen, gallo pinto, een typisch Costaricaans gerecht. Als het geen deel uitmaakt van mijn avondmaal, maakt het wel deel uit van mijn ontbijt. Of van beide, dat kan natuurlijk ook nog. Deze week is het prachtig weer en mijn teenslippers staan door de zon al in mijn voeten geprint. Het centrum ligt op twintig minuutjes loopafstand van mijn gastgezin en dinsdagmiddag heb ik hier afgesproken met Jack, Ruben, Ilja en Mylene. Sinds vorige week heb ik een Costaricaanse simkaart en Isabel belt me om te vragen of ik goed ben aangekomen. We eindigen onze telefoongesprekken met iPura Vida! Het levensmotto wordt hier dus ook als begroeting gebruikt. Samen met de andere studenten ben ik naar de botanische tuinen van CATIE, Centro Agronómico Tropical de Investigación y Enseñanza, gegaan. CATIE is één van de grootste onderzoekinstituten ter wereld op het gebied van tropische landbouw. We hebben veel mooie bomen en planten gezien, maar het is vast een stuk interessanter voor echte kenners. Wij zijn nadat we een rondje hadden gelopen door de botanische tuinen dus maar het zwembad in gedoken!

Woensdag ben ik samen met Ligia naar San Rafael gelopen om de directrice te ontmoeten. Een aardige vrouw, met wie ik had afgesproken donderdag terug te komen om kennis te maken met de Engelse docent. Met hem heb ik vervolgens afgesproken om maandag te beginnen. Dan zouden de lesroosters namelijk weer normaal zijn. Een week later dan gepland dus, alles is hier zo relaxed! Aan de ene kant jammer, maar aan de andere kant ook wel prima om een weekje niks te hoeven. Na de afspraak met de Engelse docent had ik nog twee uurtjes tijd voor mijzelf, voordat ik wat zou gaan drinken met Sophie. Ik ben naar het park gelopen, om daar mijn Lonely Planet eens door te neuzen. Onder een koepeltje werd er mooie muziek gespeeld en veel locals, door wie ik vriendelijk werd begroet, maakten een wandelingetje. Ik heb een gezellige middag gehad met Sophie en 's avonds na het eten kwam Reinette langs met haar gastmoeder. Onze gastmoeders kennen elkaar, dus dat was ook een gezellig avondje!

Vrijdagochtend ben ik naar de talenschool gegaan om alle andere studenten weer te ontmoeten. Ik heb Puck leren kennen, een Nederlands meisje dat een half jaar op de school in Turrialba gaat werken als marketing/communicatie medewerker. We hebben lekker gekletst en een kopje thee gedronken, terwijl we wachtten tot de anderen klaar waren met hun Spaanse lessen. 's Middags zijn we met zijn allen naar de Aquiares waterval gegaan. De tweede keer voor mij, maar dit keer zijn we rechtstreeks naar de top van de waterval gegaan, dat scheelde een paar uurtjes hiken! 's Avonds heb ik Raquel ontmoet, mijn gastzus. Toen ik haar vertelde over ons idee om zaterdag vulkaan Poás te bezoeken, heeft ze meteen haar telefoon gepakt om een vriend te bellen en vervoer voor ons te regelen. Handig, zo een gastzus die bij een reisbureau werkt! Zaterdag om vijf uur 's ochtends hebben Ruben, Ilja, Chaz, Reinette, Puck, Sophie, Evan en ik de directe bus genomen naar San José, waar we door een vriend van Raquel werden opgepikt om naar de vulkaan te gaan. Het was een perfecte dag, er was geen wolkje te bekennen. Vanaf de ingang van het park is het mogelijk om naar de actieve krater toe te wandelen en het kratermeer te bekijken. Wij zagen echter één grote witte mistwolk, hetgeen we probeerden te vermijden door vroeg te vertrekken.. De enige wolk in de wijde omgeving bleef hangen boven de vulkaan. Gelukkig kwam er met vlagen een mooi uitzicht over de krater tevoorschijn en hebben we een aantal foto's kunnen maken! De vulkaan heeft ook een inactieve krater waarin zich een meer heeft gevormd, de Botos Laguna. Een heel mooi, rust uitstralend meer. Het was niet te zien dat het eigenlijk een krater is, gevuld met regenwater. Eenmaal terug in San José hebben we geluncht en rondgelopen in de mercado central. De grootste markt van San José, een complex van smalle steegjes met meer dan 200 winkeltjes, kraampjes en goedkope 'restaurantjes'. Blijkbaar wordt de markt dagelijks bezocht door tienduizenden mensen. Leuk om gezien te hebben, maar de rest van de stad was niks bijzonders! Zonde, San José is namelijk de hoofdstad van Costa Rica.

Zondagmiddag heb ik Ruben, Ilja, Puck, Evan, Malene en Stefanie (twee nieuwe meisjes) meegenomen naar het schattige restaurantje waar ik donderdag wat had gedronken met Sophie. Zo een lekkere batidos en jugos naturales hebben ze daar! Mijn gastmoeder weet al waar ik de komende paar weken te vinden ben, na mijn vrijwilligerswerk, waar ik gisteren dan eindelijk mee begonnen ben. Om tien uur kwam ik aan op de school. Een aantal kindjes durfden naar me te glimlachen, te fluisteren dat ik de nieuwe profesora de Inglés ben en een enkeling durfde te zwaaien en mijn naam te vragen. Ik heb het één en ander doorgenomen met Enrique, de Engelse docent, voordat de eerste poppetjes in schooluniform het klaslokaaltje binnenkwamen. De klassen zijn klein, maar dat is juist gunstig. Het eerste groepje bestond uit zes zesjarige leerlingen. Hele schattige kindjes, die dit schooljaar voor het eerst Engelse les hebben. Het schooljaar is net begonnen, want de grote vakantie is hier niet in de zomer, maar in de 'winter'. We hebben de kindjes geholpen met maken van naamkaartjes, om in hun Engelse schrift te plakken. Daarna hebben we met zijn allen, op het deuntje van Vader Jakob, een liedje gezongen. Het zit nog steeds in mijn hoofd! Good morning teacher, good morning teacher. How are you? How are you? Fine, fine, thank you. Fine, fine thank you. How are you? How are you? Ook hebben we in een kringetje geprobeerd een namenrondje te doen. What is your name? My name is.. dat bleek nogal lastig. Het is heel moeilijk om Engels te leren aan kindjes die de taal nog nooit hebben gehoord, laat staan gesproken. Vooral als ze ook nog eens verlegen zijn.

Met de andere docenten heb ik geluncht in het eetzaaltje, net als de leerlingen. Natuurlijk niet allemaal tegelijk. Er zitten zo'n 60 leerlingen op de school en de klasjes kunnen om de beurt een bordje eten en een bekertje drinken halen. Ikzelf ben niet gewend om spaghetti te eten met alleen een vork en dat was achteraf te zien aan de spaghettisausvlekken op mijn blouseje.. Na de lunch hebben we nog twee andere klasjes lesgegeven. Klasjes met iets oudere leerlingen, die wel al Engelse lessen hebben gehad en de basis dus zouden moeten kennen. Met deze groepen hebben we bijvoorbeeld een dictee gedaan en een simpel spel. Het dictee bestond uit tien woorden, zoals house, clothes en eyes. Aan het einde van het dictee hebben we de leerlingen om de beurt een woord op het bord laten schrijven en daar kwamen nogal rare dingen uit. Weather werd hueguer en shoes werd chuz. We hebben veel werk voor de boeg en daar is veel geduld voor nodig, leuk!

White water rafting en arañas

Een paar uur en twee stempels in mijn paspoort verder, kwam ik aan in Turrialba. Onderweg veel bananenbomen gespot en ook de eerste aapjes! Turrialba staat beter bekend als Lluvialba (Regenlba) of Turriagua (Turriwater). Een plek waar ik in totaal vijf weken verblijf, nog vier weken te gaan. Een plek waar ik me nog wel eens zou kunnen gaan vervelen, dacht ik. Eenmaal aangekomen op de school ben ik meteen van gedachte veranderd, wat een leuk dorpje en wat een leuke mensen! \'s Avonds een introductiepraatje gehad en de andere studenten leren kennen. Mylene, mijn kamergenootje uit Curacao. Sophie, een Nederlands meisje dat in een gastgezin verblijft en les volgt op de school. Evan, een Amerikaanse jongen die al vier maanden in Turrialba zit en drie Franstalige Belgische meisjes.

Vorige week maandagochtend meteen begonnen met de Spaanse les, samen met Evan en Reinette, een Nederlands meisje dat net als Sophie in een gastgezin verblijft en les volgt op de school. Onze lerares houdt van zingen en dansen en daar hebben wij de hele week van mogen meegenieten. Deze week heb ik mijn Spaans verbeterd door songteksten uit te vogelen. Blijkbaar heeft het geholpen, want inmiddels zit ik ongeveer op niveau B1. Volgens het internationaal erkende Europese Referentiekader houdt dat in dat ik een onafhankelijke gebruiker ben. Dat ik de belangrijkste punten kan begrijpen uit duidelijke standaardteksten over vertrouwde zaken die regelmatig voorkomen op het werk, op school en in de vrije tijd. Dat ik me kan redden in de meeste situaties die kunnen optreden tijdens het reizen in gebieden waar de betreffende taal wordt gesproken. Dat ik een eenvoudige lopende tekst kan produceren over onderwerpen die vertrouwd of die van persoonlijk belang zijn. En dat ik een beschrijving kan geven van ervaringen en gebeurtenissen, dromen, verwachtingen en ambities en kort kan redeneren en verklaringen kan geven voor meningen en plannen.

Maandag en dinsdagmiddag hebben we rustig aan gedaan, het dorpje verkend, een kooklesje gehad, een salsa danslesje genomen, heerlijk! Woensdagmiddag besloten Evan, Mylene en ik om de Aquiares waterval te bezoeken. Tien minuutjes met de taxi en vanaf daar wist Evan een goed pad naar de waterval, hij zit hier tenslotte al een aantal maanden. Het \'pad\' wat Evan een paar maanden geleden had gebruikt, was inmiddels vol gegroeid met planten. De wandeling naar de waterval werd dus een pittige hike van zo\'n twee uur. Over de rotsen, door de rivier, door de ongerepte jungle. Ik had het gevoel dat er elk moment een slang voor ons neus kon verschijnen, maar ik voelde me een echte avonturier! De hike valió la pena, was de moeite waard, want het was heel gaaf om de waterval te zien. Na het maken van een aantal foto\'s kon de hike naar de top van de waterval beginnen.. gelukkig had ik mijn bergschoenen aan en heb ik stevige hockeybeentjes. Aan de top van de waterval was een soort natuurlijk zwembadje met een miniwaterval, een glijbaan. Heel verfrissend het koude rivierwater! In het donker kwamen we terug op de school en inmiddels was Sandra ook aangekomen in Turrialba. De hele middag heeft ze in de keuken gestaan om lasagne voor ons te maken. Jack, een Amerikaan wie na een lange dag ook aan was gekomen op de school, was blij dat hij aan kon schuiven en beloofde de volgende dag te koken.

Deze week heb ik mijn Spaans geoefend met Ligia, de manager op de school in Turrialba en donderdagmiddag heb ik met haar en twee andere studenten een weeshuis bezocht. Ana en Chaz gaan daar deze week namelijk werken als vrijwilligers. Interessant om even met hun mee te kijken, maar ik ben blij dat ik voor een ander vrijwilligersproject heb gekozen. In het weeshuis was namelijk al heel veel hulp en het lijkt me lastig om de hele dag zo\'n 16 schreeuwende, gillende, rennende en huilende kinderen om mij heen te hebben.

Vrijdag hebben we de verjaardag van Mylene gevierd. We hebben met alle studenten en docenten taart gegeten en zijn daarna naar het dorp gegaan. Bijna niet te geloven, maar in Turrialba zit een stroopwafelwinkeltje, Galletas Holandesas! De stroopwafels moesten we natuurlijk even uitproberen. Ze smaken niet hetzelfde vanwege de ingrediënten, maar waren wel lekker. We hebben rondgelopen op de groente- en fruitmarkt die elke vrijdag en zaterdag plaatsvindt in het centrum. Het zag er allemaal heerlijk uit, maar we hebben niks gekocht, want zaterdagochtend begon ons tweedaagse white water rafting avontuur! In de namiddag hebben we ons dagrugzakjes ingepakt en \'s avonds zijn Mylene, Sophie, Chaz, Sandra, Evan en ik uit eten geweest en hebben we nog een cocktailtje gedronken in een gezellige bar.

Zaterdagochtend heb ik afscheid genomen van Sandra en zijn we met twee auto\'s vertrokken richting de Pacuare rivier. De ene auto reed, met onze dagrugzakjes, naar het rivierkamp waar we \'s nachts zouden overnachten en de andere auto, met ons en de raft, naar de plek waar wij het water op zouden gaan. National Geographic noemde de rivier één van \'s werelds top tien beste white water rafting bestemmingen van de wereld. Niet alleen vanwege de uitdagende stroomversnellingen, maar ook vanwege het prachtige landschap eromheen. Ook bij deze excursie kregen we weer een leuke introductie. Er bestaan zes graden van moeilijkheid bij white water raften, graad 1 betekent eenvoudig en graad 6 betekent zeer gevaarlijk en eigenlijk onmogelijk. We leerden commando\'s en de eerste dag hebben we onszelf vooral voorbereid op de tweede dag. Mylene, Evan, Ana, Jack, de gids Alejandro en ik hebben geoefend om samen te werken als team. We hebben genoten van de rustige omgeving en van de honderden soorten vogels en vlinders die in de buurt van de rivier te vinden zijn. We hebben mooie regenboog toekans gezien, blauwe morpho\'s en een koningsgier.

\'s Middags kwamen we aan op het rivierkamp. Er was een grote, open keuken en er waren wat hangmatten, overdekt door een groot zeil. Even verderop waren twee koude douches en twee toiletten, de rest van het kamp bestond uit mooie planten en bomen en paadjes naar houten platformen waar tentjes op stonden. Iedereen had een eigen tentje om in te overnachten. We hebben lekker wat fruit gegeten, wat rondgelopen in de omgeving van het kamp en onze spullen in de tenten gelegd. In één van de hangmatten ben ik vervolgens in slaap gevallen. Zo\'n twee uur later werd ik wakker in het donker, met het geluid van de rivier en van de vele vogels en kikkers, terwijl de rest al bezig was met koken bij kaarslicht! Een wit wijntje en een wit, gebakken visje, pura vida! Het ultieme geluksgevoel werd onderbroken toen ik voor het slapen gaan mijn tent inspecteerde met mijn zaklamp.. zo\'n acht spinnetjes heb ik met behulp van mijn slipper moeten pletten. In de hoop dat er in totaal maar acht spinnetjes, arañas, in mijn tent zaten. De insecten zal ik niet missen als ik weer terug ben in Nederland!

Zondagochtend rond negen uur waren we klaar om weer het water op te gaan. Vandaag zouden we stroomversnellingen meemaken van graad 4. Best gevaarlijk, maargoed, zoals mijn snowboardleraar in Oostenrijk vorig jaar zei: no risks, no fun! Onderweg hebben we de raft nog ergens aan de kant gelegd, om te hiken naar een watervalletje. Hier hebben we even uitgerust en gezwommen, voordat we het moeilijkste gedeelte van onze rafttocht tegemoet gingen. De stroomversnellingen van graad 3 gingen prima en de eerste stroomversnelling van graad 4 ook, maar toen, midden in de tweede stroomversnelling van graad 4 viel Evan uit de raft. Alejandro begon de schreeuwen GET HIM OUT! GET HIM OUT! en we probeerden hem met een peddel in de buurt van de raft te houden, maar we moesten er ook op letten dat hij niet geplet zou worden tussen de raft en de grote keien. Het lukte ons in eerste instantie niet om hem aan zijn zwemvest weer de raft in te trekken. De stroming was extreem en er lagen super veel grote keien in de weg, die we moesten proberen te ontwijken. Met zijn allen probeerden we Evan te redden, maar tegelijkertijd moesten we erop letten dat we zelf in de raft bleven zitten en dat de raft niet zou omslaan. Uiteindelijk lukte het Alejandro om Evan de boot in te tillen, wat een adrenaline! Ana moest zelfs bijna huilen, terwijl Evan er later zelfs om kon lachen.

In de namiddag kwamen we terug op de school en na een lekkere douche hebben we gezellig bijgekletst met Chaz, Ruben en Ilja. Ruben en Ilja zijn twee Nederlandse studenten en heel toevallig ga ik tegelijkertijd met Ruben werken in het dierenopvangcentrum in Puerto Viejo. We besloten om buiten de deur wat te gaan eten en Evan wist nog wel een leuke pizzeria. Chaz bestelde een minipizza en Ruben, Ilja, Mylene, Evan en ik hebben met zijn vijven een grote pizza besteld. Ik heb nog nooit zo een grote pizza gezien! We hebben het opgepeuzeld terwijl we de Amerikaanse footballfinale Super Bowl keken. De eerste vier weken van mijn reis hebben we afgesloten op de school, in tranen. Op de bank met een dekentje heb ik met de meiden P.S. I Love You gekeken.

Om jullie niet te vervelen eindig ik mijn reisverhaaltje met het einde van mijn travelling classroom. Op naar het volgende avontuur, vier weken verblijven in een gastgezin en als vrijwilliger werken op een openbare basisschool!

Wentelteefjes en Chitra\'s

''Travel is fatal to prejudice, bigotry, and narrow-mindedness, and many of our people need it sorely on these accounts. Broad, wholesome, charitable views of men and things cannot be acquired by vegetating in one little corner of the earth all one's lifetime.'' - Mark Twain, The Innocents Abroad

Door deze quote in mijn reisverhaal op te nemen, wil ik niet zeggen dat ik bekrompen ben! Haha wat ik hier wel mee wil zeggen, is dat ik nu al merk dat ik door reizen meer open-minded word. Vorige week zaterdagmiddag, alweer een tijdje geleden, ben ik aangekomen in Bocas del Toro en gelijk nadat ik mijn spullen in de kamer had gelegd, zijn we het eiland gaan verkennen. Bocas del Toro is de naam van de eilandarchipel, maar ook de naam van het stadje op Isla Colón, het hoofdeiland. Ingewikkeld, maar als ik het heb over Bocas, bedoel ik het stadje. Het stadje bestaat uit maar een paar straten en voor ons gevoel bestaat het gewoon uit één grote hoofdstraat. Er zijn heel veel toeristen in Bocas, Europeanen en ook heel veel Zuid-Amerikanen. Ik ben de gekste mensen tegengekomen en de laid back sfeer vindt je overal in terug. Zaterdagavond hebben we natuurlijk genoten van het uitgaansleven en ik heb mijn ogen uitgekeken. Een barman met een open, verscheurd overhemd met panterprint en lange, blonde dreadlocks valt niet eens op onder de vreemde verschijnselen.

Zondag heb ik, na een paar uurtjes slaap, een catamaran zeiltocht gedaan met een groepje van ongeveer tien studenten. De hele dag, van 9 tot 5 hebben we gevaren. Het was heerlijk weer! We hebben tussen de eilanden door gezeild en twee keer hebben we de catamaran stilgelegd om te snorkelen! De kapitein kent de Atlantische Oceaan en ook de Caribische zee op zijn duimpje en wist dus precies waar de beste snorkelplekken rond Bocas zijn. Met een duikbril, snorkel en flippers zijn we het water ingegaan. Weer heb ik mijn ogen uitgekeken. Deze keer niet vanwege de types mensen, maar vanwege de koraalriffen en visjes in alle kleuren van de regenboog! Zoiets had ik nog nooit gezien, behalve op National Geographic.. Wat baalde ik dat ik geen onderwatercamera had.. ik kon er niet genoeg van krijgen en heb de beelden zo goed mogelijk opgeslagen in mijn geheugen! Na het snorkelen hebben we een lekkere sandwich gegeten en ananas en alsof het nog niet genoeg was hebben we ook dolfijnen gespot!

's Avonds was de introductie op de talenschool en heb ik nog meer studenten leren kennen. Bocas is denk ik de drukste school van Spanish at Locations en we hadden de afgelopen week een hele gezellige groep! Ik zal jullie de namen van alle andere studenten besparen. Na de introductie en voordat we uitgingen, heb ik gezellig met Sandra en Irene een cocktail gedronken bij La Buga. We zijn daarna met de anderen met een bootje naar de Aqua Lounge gegaan, een bar en lounge, helemaal over het water gebouwd. De naam zegt het al, zelfs tijdens het uitgaan kon je genieten van het zwembad, waar je in kon springen vanaf de trampoline of vanaf één van de schommels.

Maandag heb ik de hele dag in mijn bed gelegen. Ik ben gewaarschuwd.. wordt niet doodziek van al die door god verboden ''geneugtes des levens'', maar dat is niet waar ik ziek van geworden ben. Er heerst een virus op Bocas en eigenlijk hebben alle studenten het gehad, we zaten tenslotte op een eiland. Niemand weet precies hoe je het virus op kunt lopen, misschien door het beetje zeewater wat ik heb opgeslokt tijdens het snorkelen of door de ijsklontjes gemaakt van kraanwater. Er zat in ieder geval iets in mijn maag wat eruit moest en gelukkig voelde ik me dinsdag weer beter! Ik ben 's middags naar mijn Spaanse les gegaan, van één tot vijf en daarna heb ik zelfs nog een yoga les gevolgd met Irene en Sandra. Heel rustgevend! 's Avonds zijn we naar Barco Hondido en Mondo Taitu gegaan om wat te drinken, maar deze keer besloot ik om vroeg naar huis te gaan.

Om mijn Spaans te oefenen in een plaats waar bijna iedereen Engels spreekt, heb ik vanaf woensdag elke dag iets gedaan met Julia.Julia komt uit Argentinië en is één van de managers op de school. Woensdagochtend heb ik bijvoorbeeld samen met haar boodschappen gedaan.Op een beach cruiser zijn we het eilandje over gefietst om bij verschillende winkeltjes wat te kopen. Een uurtje Spaans gebabbeld dus, en ook nog meer te weten gekomen over Bocas. Daarna ben ik met Sandra naar Isla Carenero gegaan. Het plan was om daar lekker een paar uurtjes op het strand te gaan liggen, maar we werden lek geprikt door chitra's (sandflies) en hebben toen besloten om gewoon op de steiger te gaan liggen.'s Middags had ik weer les van één tot vijf en 's avonds zijn we met de andere studenten gaan eten bij een lokaal restaurantje. Overdag moesten we al reserveren en aangeven wat we wilden eten en zelfs wat we wilden drinken. Heel grappig! De rest van de avond hebben we op de school doorgebracht.

Donderdag ben ik als activiteit om mijn Spaans te oefenen, met Julia gaan kajakken. We gingen s ochtends vroeg en het was heel gaaf om van het ene eiland naar het andere eiland te peddelen. We hebben ook nog gezwommen en uiteindelijk zijn we ongeveer twee uur weggeweest. Dat betekende dat ik nog tijd had om een cocktailtje te drinken voordat mijn les begon! Om de hoek bij onze school zat Casa Verde, een hostel en bar aan het water, met lekkere muziek en hangmatten. Een ideale plek dus om even te chillen. Irene en ik hadden het idee om een keer tussen de middag wentelteefjes te maken, maar Irene werkt van negen tot vijf op de school in Bocas en heeft pauze om 1 uur, als mijn Spaanse les begint. Donderdag hebben we dus wentelteefjes gemaakt als avondeten! Haha

Vrijdagmiddag na de les heb ik gekookt met Julia, we hebben Patacones gemaakt en een toetje voor de barbecue. Elke vrijdag is er op elke talenschool namelijk een barbecue voor alle studenten. Daarna zijn we met zijn allen, what else, uitgegaan. Bij Mondo Taitu kregen we een mooie rode hippie haarband om en twee rode strepen op beide wangen. Vervolgens zijn we, nog steeds met deze rode hippie haarband en twee rode strepen op beide wangen, naar La Iguana gegaan, een uitgaansgelegenheid waar je lekker kunt dansen. Vroeg ons bedje in, maar ook vroeg ons bedje weer uit, want ik wilde genieten van mijn laatste dag in Bocas! Zaterdag zijn we met zijn viertjes naar Red Frog Beach gegaan. Red Frog Beach is een super mooi strand op Isla Bastimento. Helaas hebben we de rode kikkers alleen gezien in de handen van lokale kindjes, wie een dollar vragen aan toeristen die een foto van het beestje willen maken. De andere studenten kwamen later op de dag ook naar Red Frog Beach, na het uitslapen. Het was een heerlijk stranddagje, ik ben zelfs in slaap gevallen op het strand. Gelukkig wel in de schaduw! Waarschijnlijk had ik het even nodig, na zo een drukke week. Ik heb in Bocas niet eens tijd gehad om mijn laptop aan te zetten. 's Avonds zijn we met de meiden uit eten geweest bij een Sushi bar. Een te leuk restaurantje aan het water, waar live muziek werd gespeeld. Ons laatste avond met zijn allen hebben we gevierd in de Aqua Lounge.

Zondagochtend heb ik Bocas namelijk verlaten en ben ik de bus ingestapt om de grens over te gaan.. van een prachtig land naar een ander land wat ik nog moet ontdekken, Costa Rica!

Boomtopslingeren en la Feria

Boquete, een klein stadje wat wordt omgeven door bergen en waar een klein riviertje doorheen stroomt. Het heeft ons de hele zondag gekost om hier te komen. Rond 8 uur 's ochtends bracht Ingrid ons naar het busstation in Panama City en rond half 6 's avonds kwamen we aan op de talenschool in Boquete. De talenschool ligt in een groene omgeving en heeft een fruittuin, met bijvoorbeeld limón mandarina bomen, zure mandarijn. In tegenstelling tot Panama City en de San Blas eilanden, is het hier redelijk frisjes. Na twee lange, zweterige busritten en een chaotische overstap konden we dat wel waarderen.

Maandagochtend is Irene naar Bocas del Toro vertrokken en hebben wij onze eerste Spaanse les in Boquete gevolgd. Elke dag hebben Sandra, John en ik vier uur les gehad van Adrian. Adrian is de manager in Boquete en ook de beste leraar die ik ooit heb gehad. Zondagavond, toen we hier aankwamen, vroeg hij ons of we Engels of Spaans met hem wilden spreken. Natuurlijk maken we het onszelf zo moeilijk mogelijk en hebben we vanaf dat moment alleen maar in het Spaans gecommuniceerd. 's Avonds zijn we naar de supermarkt gegaan en daarna hebben we samen gekookt. Er zijn hier nog zo'n 10 andere studenten en iedere dag wordt er gekookt! Woensdagavond heeft Sandra bijvoorbeeld een typisch Zwitsers gerecht gemaakt, Rösti.

Dinsdagmiddag, na onze Spaanse les, zijn Sandra en ik naar het centrum gegaan om la Feria de las Flores y del Café te bekijken. Een feestelijke bloemen-en koffiebeurs voor iedereen die houdt van goede koffie, kleurrijke natuur, live muziek en lekker eten. De koffie uit deze streek schijnt de beste koffie van Panama te zijn.Boquete staat dan ook vooral bekend om de koffieplantages. We hebben wat rondgelopen over de marktjes met souvenirs en wat gegeten. Ook hebben we veel Guaymís vrouwen gezien. Deze vrouwen dragen simpele, kleurrijke jurken. Het is grappig om te zien dat oudere vrouwen dezelfde kleding dragen als jonge kinderen, alleen in een ander maatje. De één droeg een paarse jurk met gele streeppatroontjes en de ander droeg een groene jurk met rode streeppatroontjes.
's Avonds hebben we kookles gehad van Oderay, de huishoudelijke hulp. Deze keer hebben we arroz con frigoles gemaakt, pollo con verduras, Patacones en Chicha. Het duurde even, zo'n anderhalf uur, maar dan heb je ook wat! In Panama betekent Chicha gewoon vruchtendrank, wij hebben een soort ananassap gemaakt, lekker!

Woensdagmiddag hebben Sandra en ik een Canopy Tour gedaan. Een Canopy Tour is een excursie waarbij je aan een zip line cable door het regenwoud slingert.
De Canopy Tour is oorspronkelijk in Costa Rica ontwikkeld door een bioloog die onderzoek deed naar bomen in het regenwoud. Hij zocht een manier om snel van boom naar boom te kunnen gaan en bedacht een systeem van stalen kabels die de toppen van de bomen met elkaar verbonden. Inmiddels is het een populaire activiteit voor avonturiers.. De Boquete Tree Trek bestond uit 12 verschillende zip line cables met een totale lengte van 3 kilometer. Met de juiste outdoor kleding en uitrusting (helm, leren handschoenen, 'tuigje') aan kon de instructie beginnen. Houd met één hand de zip line cable vast, zover mogelijk achter de katrol. Houd met je andere hand het tuigje vast, zodat je in balans blijft en niet gaat spinnen. Met je hand aan de kabel kun je de snelheid een beetje regelen, maar vooral niet remmen! Oké.. dus houd met één hand de zip line cable vast, maar nooit voor de katrol, want dan snijd je je eigen vingers eraf. Exciting! De hike naar het eerste platform kon beginnen. We hadden een hele leuke groep en eigenlijk viel het allemaal wel mee, je gaat aan de zip line cable hangen met je tuigje, wordt van het platform afgeduwd en kunt genieten van een prachtig uitzicht! We hebben niet veel dieren gezien, maar wel mooie watervallen en de Barú vulkaan. Vulkaan Barú is de enige vulkaan in Panama. En gelukkig werden we op het volgende platform opgevangen door één van de vele instructeurs die met ons meegingen. Een hele gave ervaring! Na afloop hebben we met zijn allen nagenoten van de tour met een drankje en de gemaakte foto's op een groot scherm. We hebben zelfs een Certificado de Cumplimiento gekregen!

's Avonds heb ik privé salsa dansles gehad. Met een paar basispasjes en een aantal draaitechnieken kwamen we al een heel eind. De man leidt en bepaalt aan de hand van de muziek de figuren. Door die figuren gewoon te volgen leer je het vanzelf, best makkelijk! Het zou dus leuk zijn als Wout ook kan salsa dansen als ik weer terugkom!

Gisteren hebben we niet zo heel veel gedaan, maar dat is juist goed voor de afwisseling! We hoeven ons hier nergens druk over te maken, behalve over hoe de hangmat het meest comfortabel ligt en over dat we er niet altijd even charmant uitzien, omdat er vaak mango tussen onze tanden zit. De fruittuin is een heerlijke plek om te ontspannen, maar ook om huiswerk te maken. We hebben deze week veel tijd besteed aan ons huiswerk en om precies te zijn heb ik deze week 46 pagina's in mijn A5 schriftje volgeschreven met aantekeningen en opdrachten. Het voordeel van Boquete is dat je de Spaanse taal ook veel in de praktijk kunt toepassen, omdat de lokale bevolking het leuk vindt om een praatje te maken. Gistermiddag bijvoorbeeld, heb ik een kwartier gekletst met een oud, schattig mannetje, terwijl ik stond te wachten op een taxi. Ik heb dan ook het gevoel dat mijn Spaans hier snel vooruit gaat.

Ingrid is een paar daagjes op vakantie geweest met haar gezin, maar vanavond komt zij ook naar Boquete. En om alvast een beetje in de feeststemming te komen gaanwe vanavond barbecueën en salsa dansen. Morgen vertrekken we namelijk Isla Colón, het hoofd- en partyeiland van eilandarchipel Bocas del Toro! De twee grootste leugens in Bocas del Toro schijnen te zijn: 'Ik ga hier morgen weg' en 'Ik drink nooit meer'. Ben benieuwd!